چراغ

ادبي_اجتماعي

وضعیت آموزش در افغانستان

 

از هر پنچ دختر تنها یکتن آنها به تعلیمات ابتدائی دسترسی دارد

 

طبق گزارش جدید که امروز توسط اداره بین المللی آکسفام انتشار یافت، باوجود افزایش میزان شمولیت اطفال در مکاتب که از سال 2001 بدینطرف 5 چند افزایش یافته است، هنوز هم بیشتر از نصف اطفال افغانستان به مکاتب دسترسی ندارند. این گزارش یک روز قبل از کانفرانس ناتو در Latvia در رابطه به مرور و بررسی پیشرفت ها در افغانستان به نشر میرسد.

 

دختران بویژه از ناحیه فراگیری تعلیم و تربیه متضرر بوده زیرا از هر 5 دختر صرف یکتن به تعلیمات ابتدائی و از هر 20 دختر تنها یکتن به تعلیمات ثانوی دسترسی دارند.

 

این گزارش تحت عنوان "عرضه تعلیمات باکیفیت و رایگان برای اطفال افغانستان" شرح میدارد که عدم تحویل مساعدت کشور های ثروتمند به مفهوم اینست که میلیون ها طفل از نعمت تعلیم و تربیه بی بهره میمانند.

 

در حال حاضر 5 میلیون طفل افغان در مکاتب مصروف فراگیری تعلیم و تربیه بوده (در حدود 1 میلیون در سال 2001 در زمان سلطه رژیم طالبان و بیشتر از 3.1 میلیون در سال 2003) در حالیکه در حدود 7 میلیون طفل دیگر به مکاتب دسترسی ندارند.

 

بسیاری از اطفال که به مکتب میروند توسط معلمین غیر مجرب و مسلکی آموزش میابند: سروی که در شمال افغانستان انجام یافت نشان میدهد که تنها 5 فیصد معلمین مکاتب ابتدائی قادر به سپری نمودن امتحان که باید از نزد شاگردان آنها اخذ میشد، بودند.

 

قرار اظهار آقای  Grace Ommerرئیس دفتر آکسفام جی بی در افغانستان " تعلیم و تربیه اطفال افغانستان یک امر مهم در جهت بهبود زنده گی آنها و بازسازی و انکشاف کشور بشمار میاید. اما عدم توانائی پرداخت فیس از باعث فقر و ناداری و موجودیت فاصله های زیاد از نزدیکترین مکاتب سبب میگردد تا والدین از فرستادن اطفال شان به مکاتب اجتناب ورزند. آنعده اطفال که شامل مکاتب میباشند باید معلمین غیر مجرب، زیربنأ و امکانات نامکمل مکاتب و نصاب تعلیمی کهنه را تحمل نمایند. برای اینکه افغانستان به اهداف خویش در عرصه تعلیمات ابتدائی و ثانوی نایل گردد، ایجاب مینماید تا در مساعدت های کشور های ثروتمند برای حکومت افغانستان افزایش قابل ملاحظه بوجود آید."

 

گزارش آکسفام نشاندهنده نیازمندی شدید سرمایه گذاری اضافی در جهت ایجاد زیربنأ ها برای مکاتب میباشد. اضافه تر از نصف دانش آموزان از باعث عدم موجودیت مکاتب در نواحی نزدیک شان قادر به رفتن به مکاتب نمیباشند. به همین ترتیب بیشتر از نصف مکاتب افغانستان نیاز به ترمیمات اساسی داشته، اکثریت آنها فاقد آب آشامیدنی صحی یا تسهیلات برای تشناب بوده و در حدود دو میلیون طفل در زیر خیمه ها یا در هوای آزاد مصروف فراگیری تعلیم و تربیه میباشند. دفتر آکسفام از جامعه بین المللی میخواهد تا 563 میلیون دالر امریکایی را بخاطر بازسازی 7800 مکتب در سرتاسر افغانستان سرمایه گذاری نمایند. کشور های ثروتمند به جز از وعده های زیاد، مساعدت های کافی را به دولت افغانستان فراهم نمی سازند. تا فعلاً آنها سالانه صرف 126 میلیون دالر امریکایی را به افغانستان مساعدت مینمایند.

 

براساس تخمین دفتر آکسفام، افغانستان بصورت فوری به 53000 معلم آموزش یافته برای مکاتب ابتدائی و 64000 معلم دیگر در 5 سال آینده ضرورت دارد. طوریکه دیده میشود کمبود واضح در قسمت معلمین اناث بملاحظه رسیده، چنانچه در حال حاضر کمتر از 10/3 حصه معلمین را طبقه اناث تشکیل میدهند.

 

با توجه به روحیه و مورال ضعیف معلمین موجوده در افغانستان استخدام معلمین جدید یک امر مشکل به نظر میرسد. چنانچه معاش معلمین بسیار ناچیز بوده، طوریکه در ولایت دایکندی که در مرکز افغانستان موقعیت دارد برای اکثر معلمین ماهانه صرف مبلغ 38 دالر امریکائی پرداخته میشود و بسیاری از معلمین بخاطر دریافت معاشات شان مجبور به پرداخت رشوه میباشند.

 

برعلاوه بیشتر از 20000 معلم وجود دارد که معاشات خویش را بدون حاضر شدن بالای وظایف شان دریافت نموده و یا بیشتر از یک معاش اخذ مینمایند. دفتر آکسفام خواستار سیستم های بهتر بودجوی، مشورت های بیشتر و ایجاد یک دیتابیز معلمین به سطح ملی بمنظور برطرف ساختن فساد از سیستم معارف میباشد.

 

باوجود اینکه آموزش در مکاتب رایگان بوده اما در بعضی مناطق افغانستان در حدود 85 فیصد مکاتب از نزد متعلمین فیس اخذ مینمایند. در مقایسه با حد اوسط درآمد هر افغان که سالانه به 293 دالر امریکایی میرسد، حد اوسط فیس هر شاگرد سالانه 6 دالر امرکایی میباشد.

 

جهت حصول اطمینان از اینکه حکومت افغانستان به اهداف انکشافی هزار ساله (MDG) خویش نایل گردد، دفتر آکسفام خواهان است تا:

 

§         کشور های ثروتمند مبلغ 563 میلیون دالر امریکائی را بخاطر بازسازی مکاتب و 210 میلیون دالر را جهت طبع و توزیع کتب درسی در ظرف 5 سال آینده سرمایه گذاری نمایند.

§         پرداخت فیس از تمام مکاتب برطرف شود. یونیفورم، کتب درسی و مصارف ترانسپورتی تا حد امکان سبسایدی گردد.

§         در 5 سال آینده بتعداد 116000 معلم تحت آموزش قرار گیرند. طوریکه نصف آنها را باید معلمین قشر اناث تشکیل دهد.

§         مکاتب برای تمام شاگردان خویش غذای نیمه روزی را بطور رایگان تهیه نمایند.

§         حکومت افغانستان با اتحادیه های کارگری در قسمت ریفورم بودجه و طرزالعملهای کاری همکاری نموده تا مصارفات اضافی و فساد اداری کاهش یافته، پروسه پلانگذاری بهبود دریافت نموده و اطمینان حاصل گردد که تمام مکاتب در سرتاسر افغانستان بطور مساویانه تمویل میگردند.

§         تمویل کننده گان بشمول USAID و DFID بمنظور تامین هماهنگی بهتر باید خدمات تعلیمی را از طریق وزارت معارف افغانستان تمویل نمایند.

+ نوشته شده در  دوشنبه ششم آذر 1385ساعت 13:42  توسط سلمان علي زكي،   |